چهارمین گام در تز «معادلهی خلق هدف»، انگیزه است. انگیزه، موتور حرکت و نیروی محرکهی انسان در مسیر زندگی است. درست همانگونه که سوخت برای حرکت موتور ضروری است، انسان نیز بدون انگیزه هرگز به مقصد نمیرسد.
افرادی که اهداف روشنی دارند، از انگیزهای درونی و قدرتمند برخوردارند. هرچه انگیزهها بلندتر و عمیقتر باشد، اهداف نیز بزرگتر و دستنیافتنیتر به نظر میرسند. و برعکس، هدفهای کوچک، از انگیزههای ضعیف زاده میشوند.
اگر میخواهید به قلههای والا برسید، نخست باید شعلهی انگیزه را در درون خود برافروخته نگاه دارید. همانطور که در هرم نیازهای مازلو دیده میشود، انسان در مسیر رشد خود از لایههای ابتدایی نیازها ــ یعنی بقا و امنیت ــ به سطوح بالاتر چون احترام، رشد و در نهایت خودشکوفایی حرکت میکند. در این مسیر، انگیزه همان نردبانیست که فرد را از قاعدهی هرم به رأس آن میرساند.
اما باید دانست که انگیزه نیز همچون هر موجود زندهای، در معرض آفت است. در مزرعهی اندیشه، «آفت انگیزه» همان بهانهتراشی و دلیلجویی برای ناتوانی است؛ همان سِنی که به جان گندم میافتد و حاصل تلاش را میسوزاند. بهانه، بزرگترین دشمن شکوفایی است.
بهانهها موتور پویایی شما را خاموش میکنند و شما را از حرکت در مسیر موفقیت بازمیدارند. پس مراقب انگیزهی خود باشید؛ آن را با یادآوری هدفهایتان، تغذیه کنید و در سطحی بالا نگاه دارید. زیرا انسانِ باانگیزه، نه تنها حرکت میکند، بلکه دیگران را نیز به حرکت وامیدارد.
دکتر ناصر جمالی